Страничка психолога

3 Май 2022

Психологическая готовность к школе.

Психологическая готовность — это комплексный показатель,

позволяющий прогнозировать успешность или не успешность обучения первоклассника.

Что нового возникает в жизни ребёнка, когда он идёт в школу?

1.Ребёнок переходит к систематической учебной деятельности

2.Возникает отношение «ученик -учитель»

3.Приобретение статуса ученика.

Как помочь ребенку подготовиться к школе?

Особенно внимательно необходимо готовится к школе, если:

беременность и роды протекали с осложнениями;

ребёнок перенёс родовую травму или родился недоношенным;

ребёнок страдает желудочно-кишечными заболеваниями, энурезом, подвержен частым простудам, есть нарушение сна;

ребёнок с трудом находит контакт

со сверстниками, эмоционально

не устойчив;

вы замечаете двигательную

заторможенность или гиперактивность.

  1. Выбор школы.

Если ребёнок в детстве часто болел, если ему трудно долгое время удерживать внимание на чём-то одном вам нужно серьёзно подойти к выбору школы: нагрузка в первый год учёбы должна быть посильной для ребёнка.

  1. Самостоятельность.

Чтобы ребёнок быстрее смог адаптироваться в школе, он должен быть достаточно самостоятельным. Постарайтесь меньше опекать его, дайте ему возможность принимать самостоятельные решения и отвечать за них. Поручите ему какие-нибудь домашние дела, он научился выполнять свою работу без помощи взрослых.

  1. Коллектив.

Если ребёнок никогда не ходил в детский сад, постарайтесь, чтобы оставшееся время перед школой он пообщался со сверстниками. Иначе одновременно привыкать и к урокам, и к большому коллективу ему будет очень тяжело.

Тест “Готовы ли вы отдавать своего ребенка в школу?”

  1. 1. Мне кажется, что мой ребенок будет учиться хуже других детей.
  2. Я опасаюсь, что мой ребенок часто будет обижать других детей.
  3. На мой взгляд, четыре урока — непомерная нагрузка для маленького ребенка.
  4. Трудно быть уверенным, что учителя младших классов хорошо

понимают детей.

  1. Ребенок может спокойно учиться только в том случае,

если учительница — его собственная мама.

  1. Трудно представить, что первоклассник может быстро

научиться читать, считать и писать.

  1. Мне кажется, что дети в этом возрасте еще не способны

дружить.

  1. Боюсь даже думать о том, как мой ребенок будет обходиться

без дневного сна.

  1. Мой ребенок часто плачет, когда к нему обращается

незнакомый взрослый человек.

  1. Мой ребенок не ходит в детский сад и никогда не расстается с матерью.
  2. Начальная школа, по-моему, редко способна чему-либо научить ребенка.
  3. Я опасаюсь, что дети будут дразнить моего ребенка.
  4. Мой малыш, по-моему, значительно слабее своих сверстников.
  5. Боюсь, что учительница не имеет возможности оценить успехи каждого ребенка.
  6. Мой ребенок часто говорит: “Мама, мы пойдем в школу вместе!”.

Занесите свои ответы в табличку:
если Вы согласны с утверждением, поставьте «+» после косой черты, если не согласны, оставьте клетку пустой.

 

1 2 3 4 5
1/ 2/ 3/ 4/ 5/
6/ 7/ 8/ 9/ 10/
11/ 12/ 13/ 14/ 15/

 

Результаты тестирования:

До 4-ех балов — это означает, что у Вас есть все основания оптимистично ждать первого сентября — по крайней мере, сами вполне готовы к школьной жизни Вашего ребенка;

5-10 баллов — лучше подготовиться к возможным трудностям заранее;

10 баллов и больше — было бы неплохо посоветоваться детским психологом.

 

А теперь обратим внимание на то, в каких столбцах

          получено 2 или 3 крестика.

 

1 — необходимо больше заниматься играми и заданиями, развивающими память, внимание, тонкую моторику.

2 — нужно обратить внимание на то, умеет ли Ваш ребенок общаться с другими детьми.

3 — предвидятся сложности, связанные со здоровьем ребенка, но еще есть время заняться закаливанием и общеукрепляющими упражнениями.

4 — есть опасения, что ребенок не найдет контакта с учительницей, надо обратить внимание на сюжетные игры.

5 – ваш ребенок недостаточно самостоятелен, вероятно, он излишне привязан к матери.

Психологическая готовность к обучению в школе включает в себя

Интеллектуальная готовность

предполагает развитие внимания, памяти, сформированные     мыслительные операции анализа, синтеза, обобщения, сравнения

умение устанавливать связи между явлениями и событиями.

 

К 6 -и годам ребенок должен знать:

свой адрес и название города, в котором он живет;

название страны и ее столицы, кто президент;

имена и отчества своих родителей, информацию

о местах их работы;

времена года, их последовательность и основные признаки;

названия месяцев, дней недели;

основные виды деревьев и цветов;

ему следует уметь различать домашних и диких животных, понимать, что бабушка — это мама отца или матери.

Иными словами, ребёнок должен ориентироваться во времени, пространстве и своем ближайшем окружении.

Мотивационная готовность

подразумевает наличие у ребенка желания принять новую социальную роль — роль школьника.

С этой целью родителям необходимо объяснить своему ребенку, что дети ходят учиться для получения знаний, которые необходимы каждому человеку.

Следует давать ребенку только позитивную информацию о школе. Помните, что ваши оценки с легкостью заимствуются детьми. Ребенок должен видеть, что родители спокойно и уверенно смотрят на его предстоящее поступление в школу.

Причиной нежелания идти в школу может быть и то, что ребенок “не наигрался”. Но в возрасте 6 лет психическое развитие очень пластично, и дети, которые “не наигрались”, придя в класс, скоро начинают испытывать удовольствие от процесса учебы.

Вам не обязательно до начала учебного года формировать любовь к школе, поскольку невозможно полюбить то, с чем еще не сталкивался. Достаточно дать понять ребенку, что учеба — это обязанность каждого человека и от того, насколько он будет успешен в учении, зависит отношение к нему многих из окружающих ребенка людей.

Волевая     готовность

Предполагает наличие у ребенка:

Способностей ставить перед собой цель, принять решение о начале деятельности, наметить план действий, выполнить его, проявив определенные усилия, оценить результат своей деятельности,

а также умения длительно (до 25 мин.) выполнять не очень привлекательную работу.

Развитию волевой готовности к школе способствуют

изобразительная деятельность и конструирование,

поскольку они побуждают длительное время сосредоточиваться на постройке или рисовании.

Коммуникативная готовность

Проявляется в умении ребенка подчинять свое поведение законам детских групп и нормам поведения, установленным в классе.

Она предполагает способность включиться в детское сообщество, действовать совместно с другими ребятами, в случае необходимости уступать или отстаивать свою правоту, подчиняться или руководить.

В целях развития коммуникативной компетентности следует поддерживать доброжелательные отношения вашего сына или дочери с окружающими.

Личный пример терпимости во взаимоотношениях с друзьями,

родными, соседями также играет большую роль в формировании этого вида

готовности к школе.

 

«Портрет» первоклассника, неготового к школе:

чрезмерная игривость; недостаточная самостоятельность;

импульсивность, бесконтрольность поведения, гиперактивность;

неумение общаться со сверстниками;

трудность контактов с незнакомыми взрослыми (стойкое нежелание контактировать) или, наоборот, непонимание своего статуса;

неумение сосредоточиться на задании, трудность восприятия словесной или иной инструкции;

низкий уровень знаний об окружающем мире, неумение сделать обобщение, классифицировать, выделить сходство, различие;

плохое развитие тонко координированных движений руки, зрительно-моторных координации (неумение выполнять различные графические задания, манипулировать мелкими предметами); недостаточное развитие произвольной памяти; задержка речевого развития (это может быть и неправильное произношение, и бедный словарный запас,

и неумение выразить свои мысли и т. п.).

 

Педагог-психолог: Харичкина Л.С.

 


29 Апр 2022

Ата-аналарға кеңес «Баланың мектепке психологиялық дайындығы»

Бұл тақырып өзекті болып келді, әлі де өзекті болып отыр. Өйткені мектептегі өзекті мәселелердің бірі ол — баланың қиын бейімделуі, баланы 1 сыныпқа қабылдайтын педагогтардың айтуынша ең қиын мәселе бұл – оларды оқыту емес, оларға өз бетінше киініп шешінуді, құрбыларымен қарым-қатынасқа түсе білуді, еркелік, жылау, эмоционалдық тұрақсыздық т,б.  қарапайым  үй жағдайында отбасында қалыптастыруға болатын  мінез құлықтарды түзеумен шаршайтындарын айтады.

Ал психологтар бұл мәселені — баланың мектепке психологиялық дайын болмауы деп түсіндіреді.  Сонымен, менің бүгінгі сіздерге айтқым келіп отырғаны —  осы баланы мектепке психологиялық дайындаудағы маңызды компонентері жайлы және оларды қалыптастырудағы ата-ананың ролі.

Міне байқап қарасаңыздар, ұлы педагогтар мен психологтардың тұжырымдары осыған куә: «Мектепке дайын болу деген- оқып,жазып, санауды білген жеткіліксіз, мектепке дайын болу деген – осының барлығын қабылдауға дайын болу» (Венгер. Л.А)

Сонымен,  баланың мектепке дайындығы дегенді  қалай түсінуге болады?

Ол қажет пе?  Не үшін баланы дайындау керек?  Ол деген мектеп пен балабақшаның міндеті емес пе?  – деген түрлі  сауалдар мазалайды.

Оған былай жауап берейік:  Қажет, емес міндетті түрде дайындау керек, балаңыз құрбыларымен ілесіп жүруі үшін, отбасындағы өз анасының немесе әкесінің қолдауымен берілген білімді және тәрбиені ешқандай психолог пен педагог бере алмайды. Сондықтан бұл жерде тек қана ата-ананың аз ғана қызығушылығы болса ол қалай дайындаудың мәнісін табатын болады. Міне, біздің де айтпағымыз осы бағытта  болып отыр.

 

Сонымен, мектепке дайындықтың ең маңызды компоненттерін мына 4 бағытта қарастырып көрейік.

1- Физиологиялық дайындық.

2- Психологиялық дайындық.

3- Педагогикалық дайындық.

4- Сөйлеу тілінің  дайындығы.

 

Физиологиялық дайындығы дегеніміз- баланың мектеп қабырғасына баратын уақыттағы жасы 6,5-нан кем болмауы  тиіс. Баланың 40 минутқа өзін-өзі  ерікті түрде ұстап отырудағы шыдамдылығы, оның көруі, естуі, ұсақ және ірі моторикасының жасына лайықты жетілуі. Дұрыс тамақтануы,т.б . Денсаулығы бойынша 3-4 топтағы балалардың мектеп жүктемелеріне төзімділігі төмендеу болғандықтан ерте бармауы, нормадан  аздап алу мүмкіндігін ескеруі.

Психологиялық дайындығы дегеніміздің өзін бірнеше  бағытта қарастыруға болады. Мысалы:

  • Баланың әлеуметтік-тұлғалық дайындығы- баланың құрбыларымен және ересектермен қарым-қатынас құра білу қабілеті. Жаңа ортаға бейімделу үшін қажет болғанда өзінің «Менін» кішірейтіп, бағынуға,жол беруге, күте тұруға дағдылануы керек екені түсінуі. Өзінің балабақшадағы өмір сүру дағдыларының өзгергенін түсініп, жауапкершілікпен таңертең тұруы,т.б
  • Баланың бойындағы және қимыл-қозғалысындағы ерік — жігер дайындығы- мектепте баланы ауыр еңбек күтіп тұр. Білім алу үшін еңбектену керек екенін түсініп, бала өзіне ұнайтын не қызықтыратын дүниемен ғана айналыспай қажетті заттарды , мұғалімнің талабы бойынша бағдарламаға сәйкес әрекеттерді немесе берілген үлгілерге сәйкес тапсырмаларды орындау барысында қимыл-қозғалыс  координациясының бағынуы қажет.  (Графикалық диктанттар)
  • Баланың интеллектуалдық дайындығы-  мектептегі білімді,яғни оқып, санау мен жазуды жақсы меңгеруі үшін баланың танымдық қабілетінің даму деңгейі өте маңызды роль атқарады. Бала салыстырып, ортақтастырып, талдау жасай білуі  қажет.  Атап айтқанда: зейін,ес, ойлау,сөйлеу сияқты психикалық құбылыстардың дамуы. Егер 6-7 жасқа келген бала өзіне көрсетілген белгілі бір әрекетке 5-10 минут тоқтай алмаса ол қалыпты дүние емес.
  • Немесе жаттығу арқасында  10 сөзді есінде сақтай алмаса ол да қорқатын дүние. (ойындар)
  • Баланың мотивациялық дайындығы-  бұл баланың оқуға деген  ынтасының және қызығушылығының болуы. Ата-ана тарапынан әңгімелесу, экскурсия, танымдық мектеп туралы  мультиктер көрсетіп баланың мектепке деген қызығушылығын арттыруы, олардың мектеп туралы жақсы ой қалыптастыру. Не үшін баратындығын түсінуі.

 

Ата-ананың қателіктері:

1-қателік-  Ата-ананың «Мектепте барлық нәрсені үйретуге тиіс,баланың миын ашытудың қажеті жоқ» деген көзқарасы. Ия, әрине үйренеді бірақ қандай қиындықпен. Өйткені қалған құрбыларының деңгейінен төмен болса баланың өзіндік бағасы да төмен болады. Қарапайым әріптерді тануы, сандарды тануы, қарындашты ұстай білуі деген дағдылары болмаса балаға  құрбыларын қуып жетуіне  тер төгуі керек болады.

2- қателік- Ата-ананың «Мектепке дайындауда біздің қолымыздан ештеңе келмейді, ол тек педагогтардың ғана қолынан келеді»- деген көзқарасы.  Негізінде үй жағдайында өз анасының баламен түрлі ойын жаттығуларын жасауы көп көмегін тигізеді.  Тек қандай әрекет жасау керек екендігі туралы аздап ақылдасып, соған уақыт табылса болғаны.

3-қателік-  Соңғы уақытқа дейін жүріп аз ғана қалғанда баланы жұлқылап, күндіз түні демалыссыз үйрете бастау әрекеті.

4-қателік – Өз баласының қабілетін ескермеуі. Баланың қабілетімен санаспай жүктемелер қойып,талап етуі.  Тым жоғарғы талаптар қою.

5-қателік- Мектеппен қорқытып үркіту арқылы тәрбиелеу.

 

 

 

 

Ата-аналарға арналған тестлер мен сауалнамалар

Балаңызды мектепке беруге дайынсыз ба?

(Ата-аналарға арналған тест)

Сұрақтарға «иә» деген жауабыңызға жұлздызша белгісін (*) қойып отырыңыз.

  1. Мен баламды сыныптас балалардан өте төмен оқиды деп ойлаймын.
  2. Менің өз балам қасындағы балаларды жиі ренжітеді деп қорқамын.
  3. Менің ойымша мектептегі 1-сыныпта оқитын сабақтар бала үшін ауыр салмақ салады.
  4. Бастауыш сынып мұғалімдері балаларды жақсы түсінеді деуге сену қиын.
  5. Бала сабақта тек мұғалім өзінің анасы болған жағдайда, жақсы оқуы мүмкін.
  6. Бірінші сыныпқа жаңадан барған бала аз уақытта тез оқып, санап, жазып, үйреніп кете алады деп айту қиын.
  7. Менің ойымша балалар бұл жаста бір- бірімен достасып кетуге дайын емес.
  8. Мен баламның күндіз ұйықтамай жүретініне алаңдаймын.
  9. Менің балам танымайтын ересек адамды көрсе жатырқайды.
  10. Менің балам ешқашан балабақшаға барған емес және анасының қасынан алысқа шықпаған.
  11. Менің ойымша, бастауыш мектепте баланың бір нәрсе үйретуі сирек құбылыс.
  12. Менің балам өзге балалармен тіл табыса алмайды деп қорқамын.
  13. Менің ойымша, менің балам өз қатарластарынан әлсіз көрінеді.
  14. Мұгалім әрбір баланың үлгерімін нақты бағалай алмай ма деп қорқамын.
  15. Менің балам «Мектепке екеуіміз бірге барайықшы» деп үнемі айтады.

 

Сұрақтарға «иә» деген жауабыңызға «+»  белгісін қойып отырыңыз.

Енді жалпы қойған «+» санаңыз. Әр «+» 1 ұпаймен есептеледі.

1 2 3 4 5
1/ 2/ 3/ 4/ 5/
6/ 7/ 8/ 9/ 10/
11/ 12/ 13/ 14/ 15/

4 ұпайға дейін – сіз өз балаңызды мектепке беруге толығымен дайынсыз. Бірінші қыркүйекті асыға күтіп жүрсіз.

5-10 ұпай – мүмкіндігіңізге қарай балаңызды алдын ала дайындағаныңыз жөн.

10 балдан жоғары – балалар психологынан кеңес сұрағаныңыз жөн.

 

Енді әр бағытарда жұлдызшаларды санап көріңіз. Әр бағытта 2 немесе 3 жұлдызшадан болса:

1 — балаңыздың есте сақтау қабілетін, зейінін, саусақ бұлшық еттерін дамытуға көп көңіл бөліңіз.

2- балаңыздың басқа балалармен қарым- қатынасқа түсуіне баса назар аударыңыз.

3-  баланың денсаулығына байланысты қиындықтар туындауы мүмкін, алайда баланың денсаулығын шынықтыруға және нығайтуға уақыт бар.

4-  балаңыз мұғаліммен дұрыс қарым-қатынасқа түсе алмауы мүмкін. Сондықтан сюжетті-рөлді ойындарды көбірек ойнатқаныңыз жөн.

5- балаңыз анасын әбден үйреніп алған. Сондықтан балаңызды биыл мектепке бермей-ақ қойыңыз, немесе шағын баламен оқытатын арнайы мектептерге беріңіз. Жыл бойы балаңыздың мектепке үйренуіне бар күшіңізді салыңыз.

 

Назарларыңызға рахмет.

 

Кеңес дайындаған: балабақша педагог-психологы Сулейменова С.А.


5 Апр 2022

Консультация для родителей и педагогов: «Построение эффективного взаимодействия педагога с родителями. Переход к эффективному взаимодействию д/с и семьи.»

У педагогов и родителей есть единые задачи: сделать все, чтобы дети росли счастливыми, активными, здоровыми, жизнелюбивыми, общительными, чтобы они стали гармонически развитыми личностями. Современные дошкольные учреждения много делают для того, чтобы общение с родителями было насыщенным и интересным. С одной стороны, педагоги сохраняют все лучшее и проверенное временем, а с другой — ищут и стремятся внедрять новые, эффективные формы взаимодействия с семьями воспитанников, основная задача которых — достижение реального сотрудничества между детским садом и семьей.

Важными характеристиками продуктивного взаимодействия детского сада и семьи являются ответственность и активность.

Решающим условием положительного направления взаимодействия детского сада и семьи, являются доверительные отношения между воспитателем и родителями. Контакт должен строятся таким образом, чтобы у родителей возник интерес к процессу воспитания, потребность добиться успеха, уверенность в своих силах. Не менее важная задача – вооружение семьи педагогическими знаниями и умениями, в их усвоении непосредственно в теоретической и практической, определенным образом организованной деятельности. Следствием такой организации педагогического взаимодействия станет активное участие родителей в воспитании не только своего ребенка, но и группы в целом. Педагоги и родители как партнеры должны дополнять друг друга. Готовясь к сотрудничеству с семьей, требуется четко продумывать формы и методы работы и обеспечивать их соответствие поставленным задачам, особенностям предполагаемых партнеров по взаимодействию.

Все формы работы с родителями подразделяются:

— индивидуальные;

— коллективные;

— наглядно-информационные

Цель педагогов – создать единое пространство развития ребенка в семье и ДО, сделать родителей участниками полноценного воспитательного процесса. Достичь высокого качества в развитии, полностью удовлетворить интересы родителей и детей, создать это единое пространство возможно при систематическом взаимодействии ДО и семьи. Успех в этом нелегком процессе воспитания полноценного человека зависит от уровня профессиональной компетентности педагогов и педагогической культуры родителей.

Существуют разные подходы к взаимодействию педагогов ДО и родителей. Основная цель которых установление доверительных отношений между детьми, родителями и педагогами, объединение в одну команду, потребность делиться друг с другом своими проблемами и совместно их решать.

В настоящее время сложились устойчивые формы работы детского сада с семьей, которые в дошкольной педагогике принято считать традиционными.

Особой популярностью, как у педагогов, так и у родителей пользуются нетрадиционные формы общения. Они направлены на установление неформальных контактов с родителями, привлечение их внимания к детскому саду. Родители лучше узнают своего ребенка, поскольку видят его в другой, новой для себя обстановке, сближаются с педагогами.

Для реализации содержания этой работы в дошкольном учреждении также используются коллективные и индивидуальные формы деятельности. Эти формы могут стать эффективными только в том случае, если удалось найти индивидуальный стиль взаимоотношений с каждым родителем, важно расположить к себе родителей, завоевать их доверие, вызвать на откровенность, разбудить желание поделиться с педагогом своими мыслями, сомнениями. Все это поможет лучше понять ребенка, найти оптимальные способы решения проблем воспитания конкретной личности в дошкольном учреждении и дома.

По-прежнему в этой группе лидируют следующие традиционные коллективные формы общения:

1.Общее родительское собрание ДО.

2.Педагогический совет с участием родителей.

3.Родительская конференция

4.Тематические консультации

5.Групповые собрания родителей

Досуговые формы организации общения призваны устанавливать теплые неформальные отношения между педагогами и родителями, а также более доверительные отношения между родителями и детьми. Праздники, утренники, мероприятия (концерты, соревнования). К данной группе форм относятся проведение педагогами дошкольных учреждений таких традиционных совместных праздников и досугов, как «Встреча Нового года», «Рождественские забавы», «Масленица», «Праздник мам», «Лучший папа», «Папа, мама, я — дружная семья», «Праздник урожая», вечер взаимодействия «Как мы весну встречали». Не обойтись и без спортивных развлечений, семейные Олимпийские игры. Такие встречи помогают создать эмоциональный комфорт в группе, сблизить участников педагогического процесса. Выставки работ родителей и детей, семейные вернисажи. Такие выставки, как правило, демонстрируют результаты совместной деятельности родителей и детей. Это важный момент в построении взаимоотношений между ребёнком и родителем и значимый для воспитателя.

Совместные походы и экскурсии. Основная цель таких мероприятий – укрепление детско-родительских отношений. В результате у детей воспитывается трудолюбие, аккуратность, внимание к близким, уважение к труду. Это начало патриотического воспитания, любовь к Родине рождается из чувства любви к своей семье.

Благотворительные акции. Такая форма совместной деятельности имеет большое воспитательное значение не только для детей, которые учатся не только принимать подарки, но и делать. Родители тоже не останутся равнодушными, видя, как их ребёнок с увлечением играет с друзьями в детском саду в давно заброшенную дома игру, а любимая книга стала еще интереснее и звучит по – новому в кругу друзей. А это большой труд, воспитания человеческой души.

Наглядно-информационные формы взаимодействия с родителями.

Данные формы общения педагогов и родителей решают задачи ознакомления родителей с условиями, содержанием и методами воспитания детей в условиях дошкольного учреждения, позволяют правильнее оценить деятельность педагогов, пересмотреть методы и приемы домашнего воспитания, объективнее увидеть деятельность воспитателя.

Группа традиционных информационно-ознакомительных форм.

Уголок для родителей. В нем размещается полезная для родителей и детей информация: режим дня группы, расписание занятий, ежедневное меню, полезные статьи и справочные материалы-пособия для родителей. Главное — содержание родительского уголка должно быть кратким, ясным, разборчивым, чтобы у родителей возникло желание обратиться к его содержанию. Ещё очень важно не только наполнить уголок самой свежей и полезной информацией, но и сделать его красочным и привлекающим внимание.

Информационно-аналитических форм организации взаимодействия с родителями

Основной задачей информационно-аналитических форм организации общения с родителями являются сбор, обработка и использование данных о семье каждого воспитанника, общекультурном уровне его родителей, наличии у них необходимых педагогических знаний, отношении в семье к ребенку, запросах, интересах, потребностях родителей в психолого-педагогической информации.

Анкетирование. Один из распространенных методов диагностики, который используется работниками ДО с целью изучения семьи, выяснения образовательных потребностей родителей, установления контакта с её членами, для согласования воспитательных воздействий на ребенка.

Письменные формы взаимодействия с родителями

Брошюры. Брошюры помогают родителям узнать о детском саде. Брошюры могут описать концепцию детского сада и дать общую информацию о нем.

Пособия. Пособия содержат подробную информацию о детском саде. Семьи могут обращаться к пособиям в течение всего года.

Бюллетень. Бюллетень можно выпускать раз или два в месяц, чтобы постоянно обеспечивать семьи информацией об особых мероприятиях, изменениях в программе и др.

Еженедельные записки. Еженедельная записка, адресованная непосредственно родителям, сообщает семье о здоровье, настроении, поведении ребенка в детском саду, о его любимых занятиях и другую информацию.

Неформальные записки. Воспитатели могут посылать с ребенком короткие записки домой, чтобы информировать семью о новом достижении ребенка или о только что освоенном навыке, поблагодарить семью за оказанную помощь.

Личные блокноты. Такие блокноты могут каждый день курсировать между детским садом и семьей, чтобы делиться информацией о том, что происходит дома и в детском саду.

Доска объявлений. Доска объявлений – это настенный экран, который информирует родителей о собраниях на день и др.

Ящик для предложений. Это коробка, в которую родители могут класть записки со своими идеями и предложениями, что позволяет им делиться своими мыслями с группой воспитателей.

Успешное взаимодействие ДО и семьи осуществляется при соблюдении обязательных условий: осознание цели деятельности каждым участником процесса; обеспечение индивидуального подхода к каждой семье воспитанников; четкое планирование деятельности взаимодействия ДО с семьей.

Таким образом, на основании вышеизложенного можно сделать вывод о том, что современные тенденции в развитии дошкольного образования объединены одним важным и значимым критерием — его качеством, которое непосредственно зависит от уровня профессиональной компетентности педагогов, воспитателей и педагогической культуры родителей. Их общая задача: образование и воспитание будущего поколения, создание комфортных условий для полноценного развития личности.

 


18 Мар 2022

Как помочь малышу привыкнуть к детскому саду?

Кажется, еще вчера ваш малыш делал свои первые шаги… Время летит незаметно, и вот уже маме пора выходить на работу — а это значит, что пришло время отдавать его в детский сад. Что ждет вашего кроху за стенами садика, быстро ли он привыкнет, будет ли часто болеть… Вопросы, сомнения, переживания естественны для родителей, ведь на 4-5 лет детский сад станет частью вашей жизни, от него во многом будет зависеть и развитие, и здоровье, и душевное благополучие ребенка. Поэтому очень важно, сможет ли ваш малыш успешно адаптироваться к детскому саду, и помочь ему в этом — задача не только воспитателей. В первую очередь — это забота мамы и папы.

Заранее подготовьте ребенка к мысли о детском саде, к необходимости посещать его. Подробно расскажите ему о детском саде, сводите его туда, чтобы он узнал, что это такое, и у него сложилось собственное представление о нем. Скажите ребенку, что вы очень гордитесь им — ведь он уже такой большой, что может сам ходить в детский сад. Но и не делайте из этого события проблему, не говорите каждый день о предстоящей перемене в его жизни.

Готовьте ребенка к общению с другими детьми и взрослыми: посещайте с ним детские парки и площадки, приучайте к игре в песочницах, на качелях. Ходите с ним на праздники, на дни рождения друзей, наблюдайте, как он себя ведет: стесняется, уединяется, конфликтует, дерется или же легко находит общий язык, контактирует со сверстниками, тянется к общению, раскован.

Когда вы подбираете детский сад, самое главное не в его внешнем виде, удобствах и красоте интерьера, а в воспитателях и ребятах.
Познакомьтесь с воспитателем группы заранее, расскажите об индивидуальных особенностях вашего ребенка, что ему нравится, что нет, каковы его умения и навыки, в какой помощи он нуждается, определите, какие методы поощрения и наказания приемлемы для вашего ребенка.

С самого начала помогите ребенку легко войти в детский сад. Ведь он впервые в жизни расстается с домом, с вами, отдаляется от вас, хотя и всего на несколько часов. В первые дни посещения садика не оставляйте ребенка одного сразу, лучше всего, чтобы он сам отпустил вас. А, расставаясь, не забудьте заверить, что непременно вернетесь за ним.

Когда вы уходите — расставайтесь с ребенком легко и быстро. Конечно же, вы беспокоитесь о том, как будет вашему ребенку в детском саду, но долгие прощания с обеспокоенным выражением лица, у ребенка вызовут тревогу, что с ним здесь может что-то случится, и он долго не будет вас отпускать.
Если ребенок с трудом расстается с матерью, то желательно первые несколько недель пусть отводит в детский сад его отец.

Дайте ребенку в садик его любимую игрушку, постарайтесь уговорить оставить ее переночевать в садике и на утро снова с нею встретиться. Если ребенок на это не согласится, пусть игрушка ходит вместе с ним ежедневно и знакомится там с другими, расспрашивайте что с игрушкой происходило в детском саду, кто с ней дружил, кто обижал, не было ли ей грустно. Таким образом, вы узнаете многое о том, как вашему малышу удается привыкнуть к садику.

Некоторые дети в первые дни очень устают в детском саду от новых впечатлений, новых друзей, новой деятельности, большого количества народа. Если ребенок приходит домой измученным и нервным, это не значит, что он не в состоянии привыкнуть к детскому саду. Возможно, необходимо такого ребенка пораньше забирать с садика пока он не привыкнет.

Поиграйте с ребенком домашними игрушками в детский сад, где какая-то из них будет самим ребенком. Понаблюдайте, что делает эта игрушка, что говорит, помогите вместе с ребенком найти ей друзей и порешайте проблемы вашего ребенка через нее, ориентируя игру на положительные результаты.

Не отдавайте ребенка в садик только потому, что у вас родился еще один ребенок, даже если это и облегчит вам жизнь. Ваш старший сын или дочь и без того почувствует, что в доме появился напрошенный гость, и ваше решение он непременно истолкует как свое изгнание, сделав вывод, что вы предпочитаете ему новорожденного. Поэтому если вы, ожидая ребенка, все же решите отдать старшего в детский сад, сделайте это заранее, до появления малыша.

Самое главное назначение детского сада в том, чтобы дать ребенку возможность общаться и играть со сверстниками. И каким бы ни был детский сад хорошим, не допускайте непоправимую ошибку — не считайте, что он заменяет семью.

 

 

Педагог-психолог: Харичкина Л.С.


18 Мар 2022

Консультация для родителей: «Как помочь ребёнку стать самостоятельным?»

Человек как личность формируется в основном уже к 5-6 годам, но развиваться и совершенствоваться можно до глубокой старости. Главное – желание изменяться и уверенность в своих силах, а фундамент такого позитивного, созидательного отношения к жизни закладывается в раннем возрасте. Лучшее, что могут сделать родители для своих детей – помочь поверить в свои силы, постоянно расширять область их реальной, практической самостоятельности и ответственности, подтверждая тем самым, что они способны быть успешными и счастливыми. Успешность ребенка в разных видах деятельности во многом зависит от умения действовать самостоятельно, однако именно развитие самостоятельности зачастую меньше всего беспокоит родителей. Лишь отдав ребенка в детский сад, они с удивлением обнаруживают, что их «очаровательный зайка» отстает от сверстников, и начинают вместе с воспитателем предпринимать решительные действия, чтобы исправить сложившуюся ситуацию.

Многих родителей, которые задумываются о том, как воспитать самостоятельность у своих детей, в первую очередь волнует так называемая «бытовая» самостоятельность – это умение кушать и одеваться, убирать свои игрушки и застилать кровать.  Однако самым основным и сложным является умение самостоятельно принимать решение и нести ответственность за свои действия.

Что нужно делать родителям для того, чтобы помочь своему ребенку в этом нелегком деле и научить его быть самостоятельным?

Для начала, старайтесь как можно чаще акцентировать внимание ребенка на те ситуации, которые дают ему право самому выбрать, как поступить. Обязательно расскажите о последствиях, которые последуют за его действием: «Ты хочешь разломать машинку и посмотреть, что у нее внутри? Конечно, ты можешь это сделать. Только помни, что собрать машинку уже не получится, и ты останешься без машинки. Решай сам

Важно следить и поддерживать режим дня малыша. Именно привычка к режиму определяет дальнейшую структуру жизни ребенка, что позволяет ему к концу дошкольного возраста начать учиться планировать свое время.

Вместе с ребенком определите ту область жизни, в которой решения будут приниматься исключительно им самим, и ответственность за последствия он тоже будет нести сам.

Особая роль при обучении самостоятельности отводится играм. Игра служит хорошим пространством для свободы действий, где можно реализовать модели различных ситуаций, прежде всего это касается сюжетно ролевых игр, и игр, в которых надо придерживаться определенных правил —  это могут быть настольные игры или подвижные. Чем больше ребенок играет в подобные игры, тем богаче становиться его опыт самостоятельных действий, что поможет ему в реальной жизни.

Как же быть, если вы видите, что ребенок не склонен к самостоятельной деятельности? Прежде всего – найти причину. Причин может быть много — от обычного нежелания, до боязни сделать что-то не так. В такой ситуации следует помнить – в любом деле важен положительный настрой и правильное выбранное время. Согласитесь, что утро, когда вы спешите на работу, далеко не лучшее время для приучения к самостоятельности. Обычно попытки научить ребенка чему-то «на ходу» заканчиваются криком и руганью, что совершенно не допустимо.

Еще одно золотое правило: никогда не высмеивайте и не унижайте своего ребенка, особенно если вы заметили его несамостоятельность в незнакомой обстановке перед чужими людьми. Каждый ребенок индивидуален: некоторым детям может потребоваться достаточно много времени, чтобы достичь желаемого результата. Будьте уверены – рано или поздно ребенок всему научиться! Вам только надо запастись терпением и соблюдать определенную тактику поведения.

Правило первое:

«Обучать ребенка делать все самостоятельно». Это правило имеет ключевое значение. Ребенок рождается без каких-либо навыков и умений, только с безусловными рефлексами. Все навыки он приобретает не сам по себе, а усваивает их при взаимодействии со взрослыми. Ребенок узнает, что делать с тем или иным предметом, наблюдая как с этим предметом поступают взрослые.

Очень важно, чтобы родитель выступал не только в роли наставника, но и в роли помощника ребенка, участника совместных действий. Ребенок нуждается в том, чтобы взрослый сотрудничал с ним в деле, помогал в трудную минуту, подбадривал и хвалил. Родителям надо постараться не злиться на ребенка за разбитые чашки и тарелки, пролитое молоко, оторванную пуговицу. Ребенок и так расстроен своей неудачей, не нужно его дополнительно упрекать, а лучше успокоить и предложить ему попробовать в следующий раз.

Умение складывать свои игрушки, убирать за собой – важный аспект самостоятельности ребенка. Если ребенка приучить всегда аккуратно убирать свои игрушки, то он запомнит, что поддержание порядка в доме – это так же естественно и необходимо, как, например, еда. Когда в доме все вещи находятся на своих местах, вытерта пыль и вымыта посуда, а в процессе уборки участвуют все члены семьи, то малыш ценит порядок, ведь родители показывают, что они тоже его ценят.

Правило второе:

«Не делать за ребенка того, что он может сделать сам». С задачами, посильными для его возраста, ребенок вполне может справиться сам, если он этого хочет.

С года до трех малыш переживает особенно важный период. За каких-то два года он совершает огромный скачок в развитии. Малыш учится делать все самостоятельно: одевать штанишки, завязывать шнурочки, кушать ложкой, умываться и т.д. Но не все у него может получаться. Если на этом этапе ребенок «опустит руки», откажется от попыток самостоятельности, то позже ему будет еще труднее привыкнуть все делать самому.

И здесь «подлить масла в огонь» могут родители. В спешке, они сами готовы сделать за малыша то, что у него не получается, ведь так и быстрее, и аккуратнее. При этом, между делом, родители приговаривают, каким растяпой (неряхой, неумехой, лентяем и т.д.) является ребенок. Такое родительское поведение формирует у ребенка комплексы и может вылиться в серьезную психологическую проблему.

Другая крайность, в которую бросаются родители – это позиция «Делай сам, ты уже большой!». Но маленькие дети еще не умеют лениться, поэтому, скорей всего, ребенок не делает что-то правильно не потому что не хочет, а потому что действительно не может справиться с задачей.

Как мотивировать ребенка к самостоятельности?

Можно предоставить ребенку право выбора, но в рамках. Например, предлагать малышу не «Хочешь ли ты сложить свои игрушки?», а «Хочешь ли ты сложить свои игрушки сейчас или после прогулки?». Первый вариант

по сути не предлагает вообще никакого выбора. Ведь даже если он откажется убирать игрушки, то его все равно заставят это сделать. Ребенок недоумевает, а зачем же тогда спрашивали? В то же время, можно заметить, что второй вариант предполагает уборку игрушек в любом случае, но малыш сам может решить, когда ему удобнее это сделать. Так малыш чувствует, что его мнение важно, его желание имеет значение.

Чтобы приучить ребенка к самостоятельности, важно дать ему осознать, что любой поступок влечет за собой последствия, а какими они будут – зависит именно от него. Поэтому не стоит спешить вырывать из рук ребенка соломинку, когда он пытается есть ею суп или кашу. Малыш сам поймет, что это неудобно и утомительно. Действуя самостоятельно, ребенок учится не бояться ошибок.

Если у ребенка что-то пока не получается делать самостоятельно, то не нужно расстраиваться. Малыш может швырять ботиночки, которые «не хотят» одеваться, кусать свою одежду и кричать. Родителям нужно научить малыша просить о помощи правильно, например, фразой: «Помоги мне пожалуйста!». Но, не нужно сразу же бросаться делать все за ребенка. Сперва нужно дать ему шанс справиться самому, лишь слегка подтолкнув его к действию. Например, можно показать малышу как сопоставить пуговки с петельками, застегнуть одну, а следующую – предложить застегнуть ребенку самостоятельно. Старания ребенка нужно обязательно похвалить.

        Внимание!!! Крики, шлепки, взывания к совести на ребенка, когда родители пытаются приучить его к самостоятельности, практически никогда не помогают. Приучая ребенка к самостоятельности, важно быть последовательными и спокойными. Уверенность в своих силах и терпение родителей обязательно помогут малышу освоить все необходимые навыки.

 

Педагог-психолог: Харичкина Л.С.


30 Сен 2021

Бейімделу кезеңінде педагогтардың тәрбиеленушілердің ата-аналарымен әріптестігі

    Ата-ана болу – бұл өнер. Алайда, өмірге суретші болып келгендіктен ата-ана болу шарт. Бұл үрдісте ең бастысы – зейін қоя білу, балаңыздың ішкі толқынысын түсіну, әсіресе, қиын кезеңдерде оның орнына өзіңізді қоя білу, ал ол қиындықтардың бірі, әрине, баланың балабақшаға бейімделу кезеңі болып табылады. Ата-ана ең бірінші баламен қарым-қатынаста сабырлы, балабақшаға және оның тәрбиешілеріне мейірімді және дұрыс көзқараста болуы қажет. Өйткені, бұл сезімдер балаға беріледі.
    Сіздің өмірлік ұстанымыңыз – баланы тұлға ретінде дамытуда ең басты себеп болып табылатын отбасындағы қарым-қатынас және құндылықтар, отбасылық көңіл-күй, орнатылған тәртіптер. Отбасының ұстанымын өзіне сіңіре отырып, бала қоғамның ұстаным-нормаларын қабылдайды, сол арқылы адамдармен қарым-қатынас жасауға үйренеді. Бала тәртібінің нашар болуы оның өзін үнемі қорғансыз сезінуінің кепілі. Отбасындағы кикілжіңдерді ер балалар көбірек сезінеді. Отбасындағы ұрыс-керіс, әсіресе, ата-ананың ажырасуы баланың өсіп-өркендеуіне кері әсерін тигізеді. Бала мазасыздыққа ұшырайды, мазасыздықты агрессия және тәртібінің нашарлығымен көрсетеді, соның салдарынан баланың балабақшаға бейімделуі өте ауыр өтеді. Үйіңізде шиеленіссіз көңіл-күйді ұстаңыз, жұбайыңызбен балалар жоқ жерде қарым-қатынас қиындықтарын шешуге тырысыңыз. Балаға, оның отбасында маңызды орында екенін, оны жақсы көретіндігіңізді, оның көзқарасы – ол сіздің де көзқарасыңыз екенін түсінуге мүмкіндік беріңіз. Егер де сіздікі шынымен де дұрыс болмаса: балаға жазықсыз ұрыссаңыз, айқайласаңыз өзіңіздікі дұрыс емес екенін мойындауға қорықпаңыз. Әр ата-ана екіншісінің пікіріне қарама-қайшы келетін бағыттар беруден аулақ болуы қажет. Өйткені, ондай әрекеттер баланы шатастырады және мазасыз болуына әкеп соғады. Сондықтан өз әрекеттеріңіздің келісімді болуын қадағалаңыздар. Балаға өз талаптарыңызды нақты жеткізіңіз, одан не күтетініңізді жұмсақ және жеткілікті түсіндіріңіз. Мысалы, егерде бала бұзық болса, ал, сіз тыныштықты қаласаңыз: «Өзіңді жақсы ұста» деген сөзді айту жеткіліксіз болады. Одан шуламауын өтініңіз (сабырлы және мейірімді жүзбен). Өз ойларыңыз бен сезімдеріңізді агрессиясыз жеткізіңіз, балаңызды ден қойып, тыңдаңыз. Өзіңізге уақыт бөлуді де ұмытпаңыз: кітап оқыңыз, демалыңыз. Сіздің сабырлығыңыз ең бірінші сіздің балаңызға қажет. Сіз өтіп жатқан қиындықтардан балабақшаға баласын әкелген әрбір ата-ана өтіп жатқандығын біліңіз. Және де, сізге де, балаңызға да өмірдің жаңа белестеріне үйрену кезеңін бастан өткеруге көмектесетін тағы бір кеңес: жеке отыратын тыныш орын және бос уақытыңыздан 5 минут табыңыз. Мұрныңызбен ауаны жұтып, аузыңыздан шығарыңыз. Көзіңізді жұмыңыз. Сабырмен тыныс алыңыз. Балаңыздың бет әлпетін, киімін, оның топта ойнап отырғанын елестетіңіз. Оған ойша өз махаббатыңызды, күшіңізді беріңіз. Көзіңізді ашыңыз, күлімдеңіз.

Баланың сәтті бейімделуі үшін ата-аналарға бірқатар кеңестер

    1. Балабақша деген не екенін түсіндіреміз: Балаға балабақша дегеннің не екенін, онда балалар не үшін барады, сіз оның балабақшаға барғанын неліктен қалайтындығыңызды айтып беріңіз. Мысалы: «Балабақша – ол әдемі ойыншықтары көп үлкен үй, ол жерге аналар мен әкелер өз балаларын әкеледі. Саған ол жер ұнайды: ол жерде басқа да көп балалар бар, олардың барлығы бірге тамақ ішеді, ойнайды, серуендейді. Ол жерде менің орныма саған және басқа да балаларға қамқор болатын тәрбиеші апай бар. Балабақшада қызықтар өте көп, балалар ойнайтын алаңдары тамаша, онда басқа балалармен түрлі ойындар ойнауға болады».
    2. Оң көзқарасты қалыптастырамыз: Балабақшаның жанынан өтіп бара жатқанда балаға, оның осы жерге келіп жүргені қандай бақыт екені туралы есіне салыңыз. Туыстарыңыздың және таныстарыңыздың алдында балаңызды балабақшаға қабылдағанына қуанышты екеніңізді оның көзінше айтыңыз. Біраз уақыттан соң балабақшаға баратындығын балаңыз өзі де қуана айтатын болады.
    3. Балабақшада баланы не күтіп тұрғандығы туралы айтамыз: Балаға балабақшаның тәртібі туралы егжей-тегжейлі: ол жерде қандай тәртіппен, не істейтіні туралы айтып түсіндіріңіз. Егжей-тегжейін неғұрлым жақсы түсіндірсеңіз – соғұрлым балабақшаға барғанда балаңыз өзін сабырлы және сенімді ұстайды. Серуеннен кейін не істейтіні туралы есінде қаншалықты сақтағанын, киімдерін қайда қоятынын, шешінуге кім көмектесетінін және түскі астан кейінгі әрекеті туралы балаңыздан сұраңыз. Осы сұрақтарды қоя отырып, әрекет салдарынан баланың есінді қаншалықты сақтағанын бақылауыңызға болады. Балабақшада балаларды әдетте белгісіздік қорқытады. Егер де бала балабақшаға келгенде өзі күткендей жағдайды көретін болса, онда өзін сенімді ұстайтын болады.
    4. Кездесетін қиындықтар туралы шындықты айтамыз: Балабақшада туындауы мүмкін қиындықтар туралы баламен ашық сөйлесіңіз. Ондай жағдайларда кімнен көмек сұрай алатыны және оны қалай жасайтындығын айтыңыз. Мысалы: «Егер су ішкің келсе, тәрбиешіге жақындап: «Менің су ішкім келіп тұр»деп айтасың, тәрбиеші саған су құйып береді. Дәретханаға барғың келсе, ол туралы да тәрбиешіге айтасың. Барлығы өз қалағанындай болатыны, оның талаптары ғана орындалатыны туралы балада елес сезімдер тудырмаңыз. Топта балалардың көп болатындығын, сондықтан кейде балаға өз кезегін күтуге тура келетінін түсіндіріңіз. Балаға: тәрбиеші барлық балаға бірдей киінуге көмектесе алмайды, сондықтан, саған біраз күту қажет болады» деп айтыңыз.
    5. Басқа балалармен қарым-қатынас жасауға үйренеміз: Баланы басқа балалармен танысуға, оларды атымен атауға, ойыншықтарын тартып алмауға, өз кезегін күтуге, басқа балалармен ойыншықтарымен бөлісе білуге үйретіңіз.
    6. Сүйікті ойыншықты таңдаймыз: Балаңыз өзімен бірге алып жүретін сүйікті ойыншығын өзі таңдасын, онымен бірге балабақшаға бару көңілдірек болады.
    7. Баламен уақытша көріспеу қажет болатындығына өзімізді даярлаймыз: Балабақшаға бейімделудің алғашқы кезеңінде ата-ананың баласының жанында болу қажеттілігі туралы әртүрлі пікірлер бар. Анасының баласымен бірге балабақшаға келгенінде тұрған ештеңе жоқ деуге болады. Барлығы риза, бала жыламайды, анасы уайымдамайды. Бірақ, қоштасу ұзаққа созыла береді. Басқа балаларда бөгде анаға қарап, өздерінің аналары неге жандарында емес деген ойға қалады. Сондықтан, бірінші күннен бастап, баланы анасының қамқорлығынсыз, өзін топта жалғыз қалдыруға тырысса, барлығы үшін жақсы болады.Ал, тәжірибелі тәрбиешілер баланың қамқорлығын өз мойнына алады.
    8. Қоштасу рәсімі: Баламен бірге қоштасу белгілерінің жеңіл жүйесін жасап алсаңыз, онымен қоштасу рәсімі жылдам өтетін болады. Мысалы, оның бір бетінен сүйіңіз, содан кейін екіншісінен, қол бұлғаңыз, осы жағдайдан кейін ол балабақшаға алаңсыз кіреді.
    9. Баланың көзқарасын есепке ала отырып, өз өмірімізді жоспарлаймыз: Баланың балабақшаға үйренуіне жарты жылға жуық уақыт кетуі мүмкін. Сондықтан, өз күшіңізді, мүмкіндігіңізді және жоспарларыңызды дұрыс есептегеніңіз жөн. Баланың бейімделу ерекшелігіне қарай реттелуге отбасының мүмкіндігі болғаны дұрыс.
    10. Тартынбаңыз! Егер де ата-ана балабақшаның лайықты тәрбие беретіндігіне сенімсіздік білдіретін болса, бала да оны сезеді. Сіздің кез-келген тартыншақтығыңызды айлакер бала үйде қалу үшін және ата-анасынан ажырамау үшін қолдануы мүмкін. Балабақшаны өздеріне жалғыз балама санайтын ата-аналардың балалары жылдам, әрі жеңіл үйренеді.
    11. Баланың басқа балалармен және тәрбиешімен қарым-қатынасқа түсуіне көмектесеміз: Балалармен және ересектермен көп мөлшерде қарым-қатынас жасаған баланың балабақшаға үйренуі жылдамырақ болады. Сондықтан, оған көмектесіңіз. Басқа ата-аналармен және олардың балаларымен танысыңыз. Балаңыз жаныңызда тұрғанда басқа балаларды атымен атаңыз. Жаңа достары туралы үйге барғанда одан сұраңыз. Басқа адамдардан көмек пен қолдау сұрай білгені үшін мақтаңыз. Тәрбиешілермен, басқа ата-аналармен және олардың балаларымен қарым-қатынасыңыз неғұрлым жақсы болса, соғұрлым сіздің балаңызға жеңіл болады.
    12. Жағдайды бақылаймыз, үрейленбейміз: Мінсіз адам болмайды. Басқаларға төзімді және сыпайы болыңыз. Өзіңізді толғандыратын жағдайларды анықтауға тырысыңыз. Оны мамандар арқылы немесе жұмсақ түрде жасаңыз.
    13. Балабақшаға қатысты жағымсыз пікірлер айтпаймыз: Балаңыз жаныңызда болғанда балабақшаға және оның қызметкерлеріне қатысты сыни пікірлер айтудан аулақ болыңыз. Баланы ешқашанда балабақшамен қорқытпаңыз!
    14. Балаға қолдау көрсетеміз: Бейімделу кезеңінде баланы эмоционалдық жағынан қолдаңыз. Жиі құшақтаңыз және сүйіңіз. Сәттілік! Балаңыз балабақшада өзін тату-тәтті ұжымның мүшесі ретінде сезінсін және даму үшін жаңа серпін алсын.

Кеңесті даярлаған – педагог-психолог Н.З.Зәкиева


28 Сен 2021

Как помочь малышу привыкнуть к детскому саду?

Кажется, еще вчера ваш малыш делал свои первые шаги… Время летит незаметно, и вот уже маме пора выходить на работу — а это значит, что пришло время отдавать его в детский сад. Что ждет вашего кроху за стенами садика, быстро ли он привыкнет, будет ли часто болеть… Вопросы, сомнения, переживания естественны для родителей, ведь на 4-5 лет детский сад станет частью вашей жизни, от него во многом будет зависеть и развитие, и здоровье, и душевное благополучие ребенка. Поэтому очень важно, сможет ли ваш малыш успешно адаптироваться к детскому саду, и помочь ему в этом — задача не только воспитателей. В первую очередь — это забота мамы и папы.

Заранее подготовьте ребенка к мысли о детском саде, к необходимости посещать его. Подробно расскажите ему о детском саде, сводите его туда, чтобы он узнал, что это такое, и у него сложилось собственное представление о нем. Скажите ребенку, что вы очень гордитесь им — ведь он уже такой большой, что может сам ходить в детский сад. Но и не делайте из этого события проблему, не говорите каждый день о предстоящей перемене в его жизни.

Готовьте ребенка к общению с другими детьми и взрослыми: посещайте с ним детские парки и площадки, приучайте к игре в песочницах, на качелях. Ходите с ним на праздники, на дни рождения друзей, наблюдайте, как он себя ведет: стесняется, уединяется, конфликтует, дерется или же легко находит общий язык, контактирует со сверстниками, тянется к общению, раскован.

Когда вы подбираете детский сад, самое главное не в его внешнем виде, удобствах и красоте интерьера, а в воспитателях и ребятах.
Познакомьтесь с воспитателем группы заранее, расскажите об индивидуальных особенностях вашего ребенка, что ему нравится, что нет, каковы его умения и навыки, в какой помощи он нуждается, определите, какие методы поощрения и наказания приемлемы для вашего ребенка.

С самого начала помогите ребенку легко войти в детский сад. Ведь он впервые в жизни расстается с домом, с вами, отдаляется от вас, хотя и всего на несколько часов. В первые дни посещения садика не оставляйте ребенка одного сразу, лучше всего, чтобы он сам отпустил вас. А, расставаясь, не забудьте заверить, что непременно вернетесь за ним.

Когда вы уходите — расставайтесь с ребенком легко и быстро. Конечно же, вы беспокоитесь о том, как будет вашему ребенку в детском саду, но долгие прощания с обеспокоенным выражением лица, у ребенка вызовут тревогу, что с ним здесь может что-то случится, и он долго не будет вас отпускать.
Если ребенок с трудом расстается с матерью, то желательно первые несколько недель пусть отводит в детский сад его отец.

Дайте ребенку в садик его любимую игрушку, постарайтесь уговорить оставить ее переночевать в садике и на утро снова с нею встретиться. Если ребенок на это не согласится, пусть игрушка ходит вместе с ним ежедневно и знакомится там с другими, расспрашивайте что с игрушкой происходило в детском саду, кто с ней дружил, кто обижал, не было ли ей грустно. Таким образом, вы узнаете многое о том, как вашему малышу удается привыкнуть к садику.

Некоторые дети в первые дни очень устают в детском саду от новых впечатлений, новых друзей, новой деятельности, большого количества народа. Если ребенок приходит домой измученным и нервным, это не значит, что он не в состоянии привыкнуть к детскому саду. Возможно, необходимо такого ребенка пораньше забирать с садика пока он не привыкнет.

Поиграйте с ребенком домашними игрушками в детский сад, где какая-то из них будет самим ребенком. Понаблюдайте, что делает эта игрушка, что говорит, помогите вместе с ребенком найти ей друзей и порешайте проблемы вашего ребенка через нее, ориентируя игру на положительные результаты.

Не отдавайте ребенка в садик только потому, что у вас родился еще один ребенок, даже если это и облегчит вам жизнь. Ваш старший сын или дочь и без того почувствует, что в доме появился напрошенный гость, и ваше решение он непременно истолкует как свое изгнание, сделав вывод, что вы предпочитаете ему новорожденного. Поэтому если вы, ожидая ребенка, все же решите отдать старшего в детский сад, сделайте это заранее, до появления малыша.

Самое главное назначение детского сада в том, чтобы дать ребенку возможность общаться и играть со сверстниками. И каким бы ни был детский сад хорошим, не допускайте непоправимую ошибку — не считайте, что он заменяет семью.

Педагог-психолог: Харичкина Л.С.


13 Янв 2021

Мадақтау немесе жазалау

     Қай уақытта болмасын, барлық ата-аналарды балаларына барынша жақсы тәрбие беру мәселелері толғандырған – баланың тұлғасы үйлесімді дамуына септесу үшін қалай мадақтауға және жазалауға болады. Мадақтау – аса ықпалды мінез-құлық реттегіші, оның көмегімен үйрету үдерісі жылдамырақ жүреді. Бірақ, кез-келген мадақтау түрі пайдалы бола бермейді, сол сияқты жазалау да әрдайым зиян емес – тәрбиелеу мәселесінде жаман немесе жақсы әдістер жоқ, орындысы немесе орынсызы ғана бар.
     Мадақтау және жазалау екі түрлі әдіспен жүзеге асырыла алады: заттай және психологиялық (рухани). Заманауи қоғам марапаттау мен жазалаудың заттай түрін дұрысырақ көреді, яғни, «Кәмпит алып беремін – кәмпит алып бермеймін». Бұл отбасына да, мектепке де тән қасиет. Психологиялық әдіс, яғни, құптау (балаға көңіл бөлу, бірге уайымдау, қолдау көрсету, сенім білдіру және т.б.) және жазалау (өкпе, реніш, немқұрайды қараған сыңай таныту, ызалану, аса қиын жағдайларда ашу шақыру) көрініс беретін адамдар арасындағы өзара әрекеттердің және өзара қарым-қатынастардың ерекшеліктері сирек қолданылады. Әрине, психологиялық құралдарды қолдану тек жан жылуын ғана емес, сондай-ақ, белгілі бір актерлік шеберлікті де талап етеді.
     А.С.Макаренко «Бері кел» деген сөздерді 20 түрлі дауыс ырғағымен айтып үйренбегенше мұғалім болу мүмкін емес деп бекер жазбаған. Тек заттай марапаттау және жазалау әдістерін қолдану кіріптар, өзін-өзі қадағалау қабілеті төмен, жалпы «Ұсталамын – ұсталмаймын» деген жағдайда ғана бағыт-бағдар таба алатын адамды ғана тәрбиелейді. Психологиялық ықпал ету әдістерін пайдалану ар-ұят қасиетін мінез-құлықты іштен қадағалау құралы ретінде қалыптастырады.
Мадақтау ережелері:
Әсеріне қарай мақтау есірткіге ұқсас, яғни, бір рет мақтау естіп үйренген адам, оны қайта-қайта естуге мұқтаж болып тұрады. Алайда, асыра мақтау зиян.
Шектегіштер:

  • баланы өз еңбегімен жетпеген жетістіктері (сұлулық, ақыл, күш-қуат, денсаулық және т.б.) үшін мақтауға болмайды;
  • бір ісі үшін екі реттен артық мақтауға болмайды;
  • мүсіркегендіктен мақтауға болмайды;
  • балаға ұнау ниетімен мақтауға болмайды

Орынды мақтауға қойылатын дербес талаптар. Мақтауға келесі санаттағы балалар әсіресе мұқтаж:

  • шынайы кемшіліктеріне негізделе отырып, өздерін кемшін сезінетін балалар. Мақтау естімесе, мұндай балалар қатты қиналады. Бұл мақтау – жарлыларға арналған жәрдемақы және сый;
  • «асқан кемелдігіне» сенімді балалар (шын мәнінде дарынды балалар).
    Олар үшін мақтау – өсу мен жетілуді қамшылаушылар, олар өздерінің артықшылықтары туралы біледі, бірақ айналасындағылардың мойындауына зәру. Мұндай балаларды мақтамаса, олар солып қалмайды, бірақ, көркейіп те кетпейді;
  • сынға аса сезімтал намысқой балалар. Мақтау олар үшін жалпы зиян, бірақ, олар мақтаусыз өмір сүре алмайды. Амалы: ашық мақтамау, бірақ, басқа балалармен салыстырмай, балаға өзінің шынайы артықшылықтары туралы баға беруден аулақ мәлімет беру.


1. «Орын толтыру». Шын мәнінде әлдене жетіспейтін (физикалық кемшілік, нашар мінез, өмірдегі сәтсіздіктер) балаларға қатысты қолданылады. Оларды бойындағы барлық жақсы қасиеттері үшін, өздері қол жеткізбеген болса да, мақтау қажет (бірақ, асыра мақтамаған жөн, себебі, мұндай балалар тым ерке мінезді озбырларға айналуы мүмкін).
2. «Кепілақы» – бұл алда болатын істерге айтылатын мақтау, бір адым озық жүретін түрі. Ол адамды өз-өзіне сенуге үйретеді. Сенім мүмкіндікті шындыққа айналдырады. Бос мақтау – жалған айтумен бірдей бола бермейді.

Кепілақы әдісімен айтылатын мақтаудың келесі түрлерін атап көрсетуге болады:
a) шындығында қалай екеніне қарамастан, баланы әлдебір істі жақсырақ жасайтынын айту;
б) өз-өзін жеңуге талпынған әрбір әрекетін құптау, қолынан келмей жатса, ұрыспау;
в) егер ешбір өзгеріс болмаса, бойындағы теріс қылықтарына мән бермеу, ал қандай да бір жағымды өзгеріс орын алса, елеп, мақтау.
Кепілақы әдісімен мақтауды пайдалана отырып, мүмкіндіктер шекарасынан аспаған жөн және баланы жаңылыстырмаған абзал.
3. «Көтеріңкі» мақтау. Егер біз балаға қойылатын талаптарды күшейтетін болсақ, онда жаңа жеңістерге шабыттандыру үшін оны мақтауды күшейтуден бастау қажет.
4. Жанама құптау. Мақтау айтылмайтын, яғни, көмек, кеңес сұрау және т.с.с. түріндегі мақтау. Басқа бір кісімен сөйлескенде сөз арасында балаңыз туралы бірер жақсы пікіріңізді айтыңыз, бірақ, бала оны еститін болсын. Бұл сөздер баланың бойындағы жақсы қасиеттерін арқау етуі тиіс, бірақ, оның теріс қылықтарына назар аудартпауы керек.
5. «Махаббат жарылысы» (жедел психологиялық көмек). Тек төтенше жағдайларда, бала аса күрделі күйзеліс не дағдарыс күйіне түскенде қолданылады.

ЖАЗАЛАУ

     Осы тәрбиелеу әдісі айналасындағы барлық қарама-қайшы пікірлерге қарамастан, оның да қолданылу құқығы бар екенін атап өткен жөн, себебі, бұл әдіс немқұрайдылықты емес, ата-анасының баласына деген сүйіспеншілігін көрсетеді, әрі, балаға «күнәларынан арылу» мүмкіндігін береді. Сондықтан, балалар жазалануды тілейді және тіпті жазалау шараларын өз мақсаттарында пайдалануға тырысады.
     Ата-аналардың көпшілігі баланың тілазарлығын доғару үшін алдын алу шараларын емес, шұғыл жазалау шараларын қолдану дұрысырақ деп санайды. Есте сақтаған жөн, кез-келген жазалау әдісі неғұрлым сирек қолданылса, соғұрлым тиімдірек әсер етеді. Жиі қолданылған жағдайда балалар өтірікші, айлакер бола түседі, қорқыныштары көбейеді, ашушаңдық пайда болады.
     Жазалау шарасы жасалған теріс әрекетке сай болса және сирек қолданылса, ақыл-өсиет айту, жөн сілтеу әсеріне ие болады.

ЖАЗАЛАУ ТҮРЛЕРІ

  • еріксіз қолын бос қалдыру – арнайы орындықта отырады, бұрышта тұрады және т.с.с.;
  • теріс қылықтарына айып тағу.

ЖАЗАЛАУ ШАРАСЫ РЕТІНДЕ ЕШҚАШАН ДЕНЕ НЕМЕСЕ МИ
ЕҢБЕГІН ҚОЛДАНУҒА БОЛМАЙДЫ.

ЖАЗАЛАУ ЕРЕЖЕЛЕРІ
1. Жазалау кезінде ойланыңыз: Неге? Не үшін?
2. Жазалау ешқашан денсаулыққа зиян тигізбеуі тиіс.
3. Жазалау керек немесе керек емес екеніне күмәніңіз болса – жазаламаңыз! Сіз тым мейрімді және жұмсақ болып көрінсеңіз де, ешқашан «керек болып қалады-ау» деген ниетпен жазалауға болмайды.
4. Бір теріс қылық үшін тек бір рет қана жазалауға болады. Жазалау шараларынан құралған «қоспа» балаларға қажет емес.
5. Кешігіп жазалауға болмайды – жазалау уақыты өтіп кетсе, кешірім беріледі.
6. «Жазаланды — демек, кешірілді!», өмір атты кітаптың бұл парағын жабылды – енді еске де алмаймыз.
7. Кез-келген жазалау шарасында қорлау немесе кемсіту болмауы тиіс, жазалау әлсіз балаға ересек адамның күш көрсетуі ретінде қабылданбауы тиіс.
8. Бала ата-анасының көңілін қалдырмай тұрмайды – бұл қалыпты жағдай, сондықтан, оған тиісінше қарау керек. Баланы өзгертуге тырыспаған жөн, сонымен бірге, оның өмір бойы жазалану алдында қорқыныш сезімі орнықпауына жол бермеу керек.

БАЛАНЫ МАХАББАТЫҢЫЗДАН АЙЫРУ АРҚЫЛЫ
ЖАЗАЛАУҒА БОЛМАЙДЫ!


1 Окт 2020

Ересек адамның эмоциялық күйі баланың эмоциялық күйінің жанама факторы ретінде

    Қазіргі қоғам баланы тәрбиелеу, оқыту және дамыту процесіне көптеген түрлі талаптар қояды. Негізгілерінің бірі – мектеп жасына дейінгі балалардың физикалық және психикалық денсаулығын сақтау және нығайту. Тек психологиялық сау адам ғана баламен сапалы қарым-қатынас жасай алады. Ересек адамның эмоционалды әл-ауқаты баланың эмоционалды жағдайына жағымды әсер етеді, бұл онымен серіктестік құруға мүмкіндік береді, оқыту мен тәрбиенің тиімділігін арттырады, баланың жағымды жеке қасиеттерінің пайда болуына және дамуына ықпал етеді.

    Баланың психосоматикалық жағдайына ересек адамның эмоционалды жағдайы ғана емес, сонымен қатар оның жағдайына назар аудару немесе елемеу, сондай-ақ ересек адамның балалармен өзара әрекеттесу жолдары әсер етеді.

    Эмоционалды сәтсіздік термині мектепке дейінгі жаста сыртқы жағынан белгілі бір дәрежеде көрінетін жағдаяттық ыңғайсыздықты білдіреді. Эмоционалды сәтсіздік ересектер мен балалар арасындағы жатсынуды дамытуға ықпал етеді.

    Психологияда «жұқтыру» деген ұғым бар, яғни эмоционалды күйдің бір адамнан екінші адамға еріксіз берілуі.

    Ересек адамның эмоционалды және жеке сипаттамалары балаға қалай әсер ететінін қарастырып көрейік:

  1. Егер ересек адам аффективті тұрақсыздықты көрсетсе: ашуланшақтық, импульсивтілік, төзбеушілік, эмоционалды қозғыштық.

Онда бала: бұл мысалмен жанжал шығару, айқайлау, ашуланшақтық, төзбеушілік танытуды «жұқтырылуы» мүмкін, тежегіштік, үрей, ересектермен қарым-қатынастан қорқу, қызығушылықтың азаюы көрініс табады, сондай-ақ өзімен өзі болу, тұйықтық, тұтығу, тартылу, қорқыныштың пайда болуы мүмкін.

  1. Егер ересек адам авторитаризмді көрсетсе: икемсіздік, дөрекілік, басымшылдық, менмендік, басқа біреудің пікірін қабылдамау, «құрғақтық» немесе оң эмоционалды ынталандырудың болмауы.

    Онда бала: ол қорыққандықтан белгілі бір ересек адамға мойынсұнуы, ал басқа ортада деструктивті мінез-құлық көрестуі мүмкін, өзін тыйым салынған әрекеттерден шектеуге қиналады,  сонымен қатар өз іс-әрекеттеріне сыншыл емес, ол жалғандық, қорқақтық, қатыгездік көрсетеді; — депрессия, жасық мінезділік, еріксіздік, мазасыздық, тұйықтық, коммуникативті байланыс орнатуда қиналу, өзін-өзі бағалаудың төмендігі көрініс табады, сенімді қарым-қатынас жоқ.

  1. Егер ересек адам жоғары бірбеткейлік көрсетсе: шамадан тыс талапшыл, көптеген ережелер, нұсқаулар, ескертулер, сөгістер ұсынады, тәрбиелеу процесін парасаттандыруға тым үйір және баламен қарым-қатынаста формалды.

— Онда бала: қарым-қатынаста, сезім мен эмоцияны білдіруде қиындық көреді; қоршаған әлемге жағымсыз қарым-қатынас, эмоционалды «құрғақтық» басым болады; өзін-өзі бағалауың бірегейсіздігі.

  1. Егер ересек адам сыйластық танытса: достық қарым-қатынасты сақтайды, бірақ беделді болып қалады, бастама мен тәуелсіздікті қолдайды, «баланың қасында» болады, баланың алаңдаушылығына эмоционалды түрде жауап береді және өзінікімен бөліседі, оптимизм, ақкөңілділік, тілектестік қарым-қатынастың үлгісін көрсетеді.

Онда бала: эмоциялық саулықпен «зарядталады»; қиындықтардан қорықпайды, оларды жеңуге тырысады, сенімділік пен табандылық танытады; оң коммуникативті өзара әрекеттесуді қалыптастырады, ымыраға келуге қабілетті;

    Ересектер үшін балаларға психикалық қолайсыздықты өз бетінше жеңуге үйрету өте маңызды, бұл көптеген қиындықтар мен даму мәселелерінен құтылуға көмектеседі.

    Баламен қарым-қатынаста ересек адам балаға әсер етудің эмоционалды формаларын өте мұқият таңдауға міндетті. Әсердің оң және теріс формалары өздігінен пайда болмауы керек (ересек адамның көңіл-күйіне байланысты), бірақ қарым-қатынас әдісіне айналуы керек, онда негізгі фон жағымды эмоциялар болып табылады, ал иеліктен шығару баланы елеулі теріс қылықтары үшін айыптау нысаны ретінде қолданылады.

    Осылайша, ересек адам балаға өзінің жеке басының, мінезінің, тәжірибесінің, денсаулығының және т.б. өзінше түсінуі арқылы әсер етеді.

    Әрине, балаға көмектесу үшін ересек адамның өзі эмоционалды сау болуы керек.

    Осылайша, эмоционалды күйзелістің алдын алу үшін ересектерге өзін-өзі реттеудің сындарлы дағдыларын игеру, эмоционалды стрессті жеңілдету және жағымсыз эмоцияларды білдіру қажет. Сонымен, эмоционалды жағдайды оңтайландыру әдістері: жаттығудың әртүрлі түрлері (немесе жалпы физикалық белсенділік), өзін-өзі уқалау, релаксация, тыныс алу жаттығулары, ойын арқылы эмоционалды алаңдаушылықты немесе өзін және ішкі әлемін көрсету (мысалы, сурет, қолөнер немесе сүйікті іс, мейлі ол тамақ дайындау, тоқу, тігу, дүкен аралау және т. б.) болуы мүмкін.

    


14 Янв 2020

Агрессивті бала

   Қатыгез, агрессивті, төбелесқор және сотқар бала – ата –ананың үлкен уайымы, балалар ұжымының қолайлы болуының қауіпі, алаң «қатері», дегенменде ол  бақытсыз жан, өйткені оны ешкім түсінбейді, аямайды және аяламайды.  Бала агрессивтілігі – ішкі эмоционалдық жайсыздық белгісі, жағымсыз уайым кешені, психологиялық қорғаныстың барабар емес түрлерінің бірі. Перейти к полной статье…